• 23.05.2022 09:13

Düzce'nin 'bellek mekânları'ndan Olimpiyat Kavşağı'nın hemen arka ucuna düşen Rumeli Sokak'ta adeta ‘butik bir kabristan’ diyebileceğimiz Uzunmustafa Mezarlığı'nda bakımlı bir mezar dikkat çeker.
Ağaç gölgelerinin sarıp sarmaladığı bu asude mekânda mermerle çevrelenmiş siyah başlıklı mezar taşında şöyle yazar:
Ege Bölgesi Maden İşçileri Sendikası Genel Başkanı, 17. Dönem Manisa Milletvekili Abdullah Çakırefe...
Ancak  bu yazı Abdullah Çakırefe içir çok kısa bir özetidir. Kartvizitindeki bilgiler deyim yerindeyse ansiklopedi maddesi gibidir.
Peki kimdir Çakırefe?

SENDİKADAN SİYASETE, SOMA'DAN MECLİS'E

Peki kimdir Çakırefe?
Hamt’e Abdullah Çakırefe 1923 Kütahya doğumludur. Babası Gönenli bir Çerkes olan Vubıh Hamt’e Ahmet’tir. Annesi Düzceli Tığujaph Behice Hanımdır. Babası tarafından akrabaları Düzce Hatipköyü’ndendir. Eşi Thağuşaph Şükran Hanım Düzceli Tavus (Thağuşe) ailesindendir. Annesinin Düzce Çerkeslerinden olması ve baba tarafından akrabalarının Düzceli olması nedeniyle hayatının bir kısmını Düzce’de geçirmiş ve Düzce’den evlenmiştir. Mayıs 1989’da vefat ettikten sonra cenazesi Düzce Uzunmustafa Mezarlığı’na defnedilmiştir.
Kimliğindeki en ayırt edici vasfı sendikacı olmasıdır. Bu konuya gelmeden önce politika sahnesinde gördüğümüz Abdullah Bey, Halkçı Parti'den 1983 genel seçimlerinde (17. Dönem) Manisa Milletvekili olarak TBMM'ye girmiş yasama çalışmalarına katkı sunmuştur.
Çakırefe'nin hayatı kelimenin tam anlamıyla bir başarı hikayesidir.  

KAMYON ŞOFÖRLÜĞÜ'NDEN SENDİKA BAŞKANLIĞINA

Abdullah Çakırefe, 1950'li yıllarda geçim kaygısıyla anne memleketi Düzce'den ayrılarak ekmeğini gurbet diyarlarda arar. 1950'li yıllarda Seyitömer'de ağır vasıta kamyon şoförü olarak görürüz onu.
İşyerinin kapanması üzerine Soma'ya gelir. Değirmisaz Garp Linyitleri İşletmesi bünyesinde işçi olarak çalışmaya başlar. Çok geçmeden sendikal faaliyetlerde isminden bahsettiren Çakırefe, 1964 yılında yapılan genel kurulda sendika başkanlığına seçilir. Çakırefe bu görevinden önce Çanakkale Çan Seramik Fabrikaları İç Hizmetler Şefi, Linyit İşletmesi Soma Bölgesi Umumi Nakliyat Şefi görevinde bulunur. Ege Bölgesi Maden İşçileri Sendikası Genel Başkanı'na kadar uzanan süreçte Türkiye Maden-İş Sendikaları Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi, Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu Denetim Kurulu Başkanı –Kurucu Üyesi gibi üst düzey görevlerde bulunur.

YENİ KURULAN HALKÇI PARTİ'NİN KURMAY İSMİ OLUR

Çakırefe, gerçek sendikacılığın önderlerinden biri olarak Türkiye işçi hareketlerine damgasını vurmuştur. Bu başarısı onu politika sahnesine taşıyacaktır. 1980 darbesi her alanda olduğu gibi sendikacılığın tepesine de binmiştir. Mevcut siyasi partilerin tamamı kapatılır, liderlerine yasak gelir. Siyaset sahnesinde yeni kurulan partiler ve yeni isimler boy gösterir. 20 Mayıs 1983'de Necdet Calp ve arkadaşları Halkçı Parti'yi kurmuştur. Kurucular arasında dikkat çekici isimler vardır. Yıllar sonra faili meçhul cinayete kurban gidecek olan Bahriye Üçok ve Ege Bölgesi Maden İşçileri Sendikası Genel Başkanı Abdullah Çakırefe bu isimlerden sadece ikisidir.

GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI'NDAN TBMM BAŞKAN ADAYLIĞINA

Çakırefe 6 Kasım 1983 genel seçimlerinde Halkçı Parti'den Manisa Milletvekili adayı gösterilir. Türkiye genelinde yüzde 30 oy alan Halkçı Parti, TBMM'ye 117 milletvekili sokmayı başarır. Abdullah Çakırefe de Meclis'e giren milletvekilleri arasındadır. Ama yetmez, Çakırefe'nin mücadeleci kişiliği onu daha da üst seviyelere taşır. Halkçı Parti'de başkan yardımcısı olarak partinin ikinci ismi olmuştur.
Ancak bu da yetmez... Halkçı Parti'deki özgül ağırlığı o kadar fazladır ki, partisi tarafından TBMM Başkanlığı'na aday gösterilir; ancak seçilemez.

DÜZCE'NİN SORUNLARINI DA MECLİS'E TAŞIMIŞTIR

Çakırefe her ne kadar Manisa milletvekili olarak parlamentoda görev yapmaktaysa da memleketi Düzce, onun her zaman ajandasında ayrıcalıklı bir yer eder. Düzce'nin sorunlarını TBMM'deki ilgili birimlere taşır, çözüm almaya çalışır.
İsmi bizde saklı...
Düzce'de görev yapmış bir kaymakam beklenmedik anda bürokratik bir engelle karşılaşınca soluğu TBMM'de, Abdullah Çakırefe'nin odasında alır. Derdini anlatır ve çözümde yardımcı olmasını ister.
Çakırefe bu...
Durur mu?
İlgili bakanı arayarak durumu anlatınca problem çözülmüştür.

SOSYAL DEMOKRAT HALKÇI PARTİ'DE YERİNİ ALIR

O yıllarda sol siyasette arayış ve hareketlenme kendisini hissettirir. Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) kurulur. Halkçı Parti'de erime başlamıştır. 1984 yılında yapılan yerel seçimlerinde sadece yüzde 8 oy alabilir. Halkçı Parti ile SODEP'in birleşme girişimleri olumlu sonuç verir. 1985 yılında iki parti birleşerek Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) kurulur. Yeni tabloda Çakırefe de yerini alacaktır. İki partinin birleşmesi solda bütünleşmeyi sağlayamaz. Rahşan Ecevit tarafından 14 Kasım 1985'de kurulan Demokratik Sol Parti (DSP) hızla örgütlenmeye başlamıştır. Sol siyasetin akil adamları DSP'yi de içine alan bir formül üzerinde kafa yorar.  Hiç şüphesiz bu isimlerden biri yine Abdullah Çakırefe olmuştur.  Manisa Milletvekili Abdullah Çakırefe, 25 Mayıs 1985 tarihinde yine kendisi gibi sendikacı kökenli olan İstanbul Milletvekili Feridun Şakir Öğünç'le bilikte rotayı Bülent Ecevit'in ikametgahı Oran Sokak'a çevirir.

SOLDA BİRLİK ÇABALARININ ÖNDE GELEN AKTÖRÜ

O yıllarda siyaseten yasaklı olan; ancak DSP'nin 'gölge başkanı' olarak görülen Bülent Ecevit'le burada yapılan uzun görüşmelerden bir sonuç çıkmaz, solda birlik çabaları suya düşmüştür. Abdullah Çakırefe, kamyon şoförlüğünden sendikacılıkta en tepe noktalara, parti kurucularından parlamenterliğe uzanan yaşam çizgisinde yorgun düşmüştür.
Takvimler 25 Mayıs 1989'u gösterdiğinde henüz genç sayılabilecek bir dönemde, 62 yaşında hayata veda eder.  Düzce'de sade bir törenle son yolculuğuna uğurlanarak Uzunmustafa Mezarlığı'nda toprağa verilir.
Vefatının 33. yıldönümünde Abdullah Çakırefe'yi saygı ve rahmetle anıyorum.
Ruhu şâd olsun...