• 8.04.2022 09:47

“Salih! 1 oy dahi olsa eksik kabul etmem”

1954 seçimlerinde Bolu milletvekili adayı olan Av. Salih Nuri Tüzel, Düzce’de yaptığı seçim kampanyasında karşılaştıkları ilginç hatıralara yer veriyor… Üskübü’de seçim gecesi oyların sayılmasının ardından ortaya öyle bir tablo çıkmıştır ki, Aziz Nesin öykülerinden farkı yoktur…


Tekrar Düzceli yıllara dönüyoruz Salih Nuri Bey’le.
Biraz daha anlatmasını, arkadaşlarından bahsetmesini rica ediyorum. 
Başlıyor anlatmaya:
- Düzce'de beraber olduğumuz bir arkadaş grubu vardı. Düzce takımında futbol oynardık. Onları tek tek kaybettim. En yakın arkadaşım Kemal Demir'di. Kemal’in babası Kazım Demir Düzce CHP Başkanı idi.  Bir tarihte milletvekili seçimi olduğu zaman o şehrin yetişmiş çocuklarına milletvekilliği teklif edilirdi. Kazım Amca 1954 senesinde İstanbul’a geldi. Ben de o yıllarda CHP Kadıköy İlçe Başkanıyım. İsmimin gündemde olduğu günler. Kazım Amca 'Salih seni Bolu milletvekili adayı olarak göstermek istiyoruz, Düzce'nin yetiştirdiği insansın’ dedi.

BOLU ADAYI SALİH NURİ TÜZEL

Salih Nuri teklife sıcak bakmış; dahası kabul etmiştir.
O günleri dinliyoruz şimdi de:
Söz konusu dönemde 8 aday oluyordu. Seçimler ekseriyet usulüydü. Bir vilayette bir parti diğer partiden 1 fazla oy alırsa 8'ini birden çıkarıyordu. Ben de Kazım amcanın teşviki ve teklifi üzerine 1954 seçimlerinde CHP milletvekili adayı olarak seçime girdim. Seçim çalışmalarını yaptığım 4 ay boyunca Düzce'deki evimizde kaldım. Evimizin önünden küçük dere akardı, hemen kaldırımın yanından. Arkadaşlarımı sormuştunuz, söyleyeyim. Komşu evde Demokrat Parti'nin en koyu üyeleri olan bir aile otururdu. Sefer Bey'in (Berzeg) eviydi burası.  Komşuyduk biz. Sefer Bey idama mahkûm edilmişti. İnfaz da bizim evin önünde olmuş. İlk aklıma gelen Hazım. Süleyman Demirel'den sonra DSİ Genel Müdürü oldu Hazım Bey. İkincisi Zeki. O da benim gibi avukat oldu. Sınıf arkadaşım Nezih. Onlar Sefer Bey'in torunlarıydı.  Sefer Bey in kız kardeşi İsmet Hanım ile eşi Fettah ve Nezih Tütüncüoğlu’nun çocukları ise Sefer Bey in yeğenleriydi.


“BİZ KAYBETTİK DP KAZANDI”

Biz yeniden dönelim seçimlere…
Demokrat Parti’nin güçlü olduğu Düzce’de CHP’li aday olarak kazanmak çok kolay değildir.
Salih Nuri Bey, sözü seçimlerin sonucuna getiriyor:
- Seçimi kaybettik. Bolu'da aldığımız oy oranı, DP'nin genel başkanı olan ve ismi çok büyük itibarda olan Adnan Menderes'in memleketi Aydın'da aldığı oydan daha fazlaydı. Aydın Bolu'dan nüfus olarak daha azdı. Milletvekilliklerinin hepsini DP kazandı. Biz 8 milletvekili adayları ikili gruplar halinde dolaşırdık. Benimle beraber dolaşan diğer adayımız Kemal Berkarda idi. İstanbul Üniversitesi eski rektörlerinden Bülent Berkarda Bey'in babasıdır. Kemal Berkarda Bandırma savcısı iken görevinden istifa edip aday olmuştu. Kampanya boyunca birlikte dolaştık. 


“KEMAL DEMİR BOLU MİLLETVEKİLİ OLDU”

Salih Nuri Bey’in Düzce’deki en yakın arkadaşlarından olan Kemal Demir, daha sonraki seçimlerde Bolu’dan milletvekili olarak TBMM’ye girmişti.
Tüzel, Kemal Demir’den övgüyle bahsediyor:
- Kemal Demir de doktor olmuştu. Dahiliye mütehassısı idi. 1957'deki seçimlerinde milletvekili adayı oldu. O seçimlerde ekseriyet usulünden vazgeçilmişti. Herkes aldığı oy oranında hesaplanacaktı. Kemal seçimleri kazanarak milletvekili oldu. Demir aynı zamanda İsmet Paşa'nın en sevdiği insanlardan biriydi. Çok iyi bir doktordu. Şimdi buradaki yazıhanemin devamlı müdavimiydi. Çok iyi arkadaşımdı. Gün geldi Sağlık Bakanlığı, gün geldi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı,  gün geldi Kızılay Genel Başkanlığı yaptı.  En son Düzce'ye Kemal Demir'in cenazesine gittim. İstanbul'da vefat etti. Düzce'ye defnedilmek istedi. Asar Suyu'nun arkasındaki mezarlıkta caddeye yakın bir yerde toprağa verdik. Vefatından evvel 'Gel beraber Düzce’ye gidelim, yeni Düzce'yi gör’ teklifinde bulunmuştu.  Kemal ile beraber Düzce'ye gidip gezmiştik.  Kazım amcanın evi duruyor olmalı…

ÜSKÜBÜ’DE YAŞANAN ŞAKA GİBİ OLAY

Salih Nuri Bey’in geçmişteki siyaset ve Düzce ilişkisi üzerine onlarca anısı var. 
Tüzel’e anneleri Düzceli olan, Ulaştırma eski Bakanı Ferda Güley ve kardeşi Avukat Şeyda Güley’i sorduğumda aldığım yanıt inanılır gibi değil.
Salih Bey sohbetimiz boyunca sık sık attığı kahkahalara bir yenisini daha ekleyerek cevap veriyor:
- Ferda Güley’i çok iyi tanırım. Kardeşi Şeyda Güley yakın arkadaşımdı. Şeyda mükemmel bir hitabet yeteneğine sahipti. Gerçekten onun gibi konuşmayı çok az insan yapabilir. 1954 seçimlerinde ben Bolu’dan o da Adapazarı'nda milletvekili adayı olmuştuk. Ben onun Sakarya’daki bir toplantısına katılmış, o da Düzce’ye beni desteklemeye gelmişti… Şimdi sıkı durun;  Üskübü o zamanlar 180 oyu olan küçük ve oldukça güzel bir kasabaydı. Mitingi Romalılardan kalma antik tiyatroda yapmıştık. Şeyda öyle etkileyici bir konuşma yaptı ki, orada bulunanların hepsi hüngür hüngür ağlıyordu. Konuşmasının sonunda sıraya girip elini öpmeyen kimse kalmadı.  İstiklal Savaşı'nın her adımını anlattı. Gördüğü ilgi karşısında etkilenmiş ve ayrılırken bana 'Salih! Seçim gecesi Üskübü'nün reylerini bana söyleyeceksin; bir oy dahi eksik olursa kabul etmem' demişti. O sandıkta bizim partinin müşühidi bulunuyordu.  Onunla birlikte toplam oy adedi 181.  Seçim oldu, oylar sayıldı.  Kullanılan 181 oyun hepsi Demokrat Parti çıktı. Dahası partimizin görevli müşahidi bile DP'ye rey vermiş…

GELECEK BÖLÜM: DÜZCE’YE OLAN SEVGİM HİÇ BİTMEDİ