h Dolar %
h Euro %
h Tam Altın 7.372,11 %-0,10%
h BIST100 1.377,23 %-2.20
a Öğle Vakti 12:59
Düzce 18°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a

Katar nasıl Katar oldu?

ad826x90
ad826x90

Katar, zengin inci kaynakları olan, balık avcılığı yapılan bir yarımada olması ve Basra Körfezi ticaret ağının önemli ayaklarından biri olması nedeniyle farklı devletlerin ilgisini her zaman üzerine çekmiş uzak tarihte. 

Portekizliler ve Osmanlı

1550’li yıllarda Portekizliler Umman merkez olmak üzere bölgede 150 yıl hüküm sürüyor. Osmanlı, Portekizlilerin bölgeye yaptığı baskıyı kaldırmak ve onların müsluman halkı hıristiyanlaştırma cabalarına son vermek için bir antlaşma yapıyor ve portekizliler 1561 yılında bölgeden çekiliyor.

1850‘li yıllarda Al Sani ailesi Katar‘a gelerek yerleşiyor ve Muhammet Al Sani yönetimi ele alarak Katar Emiri oluyor.

ad826x90

İngilizler ve Osmanlı

Bu kez de, Bahreyn‘i kendisine bağlayan İngilizlerin gözü hep Katar’da oluyor. Katar, 1866 yılında İngilizlerin baskısıyla-oyunlarıyla Bahreyn ve Umman‘a vergi ve¬¬¬rmek zorunda bırakılıyor. 

Katar Emiri Muhhamet Al Sani‘nin oğlu Şeyh Casim, bütün müslümanların halifeliğe bağlanmasını savunan dindar biri olduğu için sadece siyasi anlamda değil dini anlamda da Osmanlı himayesine girmeyi istiyor. Oğlunun isteği üzerine Emir Muhammet Al Sani, Osmanlıyı Katar’a davet ediyor, Osmanlı da 1871 yılında bir sefer düzenleyerek İngiliz baskısını kaldırıyor.

Bu seferden sonra Katar‘a yeni bir  idari düzenleme getiriliyor ve Katar, Basra Vilayetinin bir ilçesi oluyor. 18 Aralık 1878‘de Şeyh Casim, babasının ardından yönetime geçtikten sonra  Katar‘ın kurucusu olarak kabul ediliyor ve bundan dolayı günümüzde hala 18 Aralık ulusal gün (National Day) olarak kutlanıyor.

1883 yılında İngilizler tekrar Katar‘ı hakimiyeti altına almak için Hindistan‘da eğittikleri Banyan tüccarlarının Katar‘daki nüfuslarını artırmaya çalışıyor, Casim Al Sani‘ye baskı yapıyor ve vergi almaya çalışıyorlar. Aynı anda içerdeki kabilelerle de mücadele etmek zorunda kalan Şeyh Casim Kaymakamlık görevinden bir kaç defa istifa ediyor ama istifasi kabul edilmiyor. Çünkü Osmanlı, Seyh Casim‘in İngilizlerin Katar hakimiyetini engellediğini biliyor. Şeyh Casim‘in kaymakamlığı dönemince İngiltere ile Katar arasındaki çekişmeler artarak devam ediyor ama her seferinde karşı hamlelerle İngilizlerin Katar‘da hakimiyet kurması engelleniyor.

Her zaman Osmanlıyla yakın

 

Katar her zaman Osmanlı ile yakın ilişkler içinde oluyor. Şeyh Casim ile Osmanlı İmparatoru II. Abdulhamit arasındaki mektuplaşmaların samimi bir üslüpla sürdüğü dikkat çekiyor. Öyle ki Katar‘da 1960 yılına kadar Halife II. Abdulhamit adına hutbe okutuluyor. Günümüzdeki Türkiye-Katar ilişkilerine baktığımızda çok da fark görünmüyor. O yüzden bence tarih tekerrürden ibaret sözü bu duruma çok yakışıyor.

1. Dünya savaşı

1871 yılında Katar‘ı tebaasına alan Osmanlı 1913‘de İngilizlerle bir antlaşma yapıyor . Bu antlaşmayla İngilizler Kuveyt‘i Osmanlı‘ya bırakıyor ve Osmanlı da Katar‘ın Bahreyn‘e bağlanmasında sakınca görmediklerini söylüyor. Ama bu antlaşma yürürlüğe girmiyor. Tabi bu dönem Osmanlı‘nın çöküşünün son yılları. 3 yıl sonra 1. Dünya savaşı başladığında Osmanlı son askerini de bölgeden çekiyor.  Şey Casim Osmanlı Devletinin savaşına destek olmak için 25 bin rupi bağışta bulunuyor. 

ad826x90

1916 yılında İngilizler 1. Dünya savaşını fırsat bilip Katar hakimiyetini ele geçiriyor. Aynı yıl İngilizler “biz sizi birleştirelim” diyerek bir ittifak düzenliyor ve onları tek bayrak altında birleştirmek istiyor (Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Kuveyt…) Fakat Katar, Bahreyn ve Kuveyt tek bayrak altında olmayı kabul etmiyor ve yollarına bağımsız birer devlet olarak devam ediyorlar. 

1945‘li yıllarda Petrol ve Doğalgazın bulunmasıyla Katar‘ın ve Katar-İngiliz ilişkilerinin akıbeti çok farklı yönlere kayıyor.

Haftaya Katar‘ın yakın tarihini ve Doğalgaz bulunması, işlenmesi ile ilgili süreçleri inceleyeceğim.

Katkılarından dolayı, “Katar‘da Osmanlı Devletine tarihsel Bakış” adı altında yayınlanmış bir makalesi bulunan Türk Okulu Öğretmeni Sayın Dummar Bingöl‘e sonsuz teşekkür ediyorum… 

Görüşmek üzere…

ad826x90
YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.

Sıradaki haber:

Bir aş hikayesi

HIZLI YORUM YAP

r

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.